Voor wie leeft met (C)PTSS is het eigen lichaam vaak een onvoorspelbare plek. Het is een lichaam dat ‘aan’ blijft staan, zelfs op de momenten dat de wereld om je heen volledig stil is. Wat je voelt, die constante spanning en diepe uitputting, is geen fout in je karakter en heeft niets te maken met een gebrek aan wilskracht. Het is de taal van een zenuwstelsel dat ooit heeft geleerd dat extreme alertheid de enige weg naar overleving was.
Trauma leeft niet alleen in onze gedachten; het nestelt zich in elke vezel. Ons hele fundament is getekend door onveiligheid.
Je voelt die constante paraatheid op vele plekken in je lijf:
In je hoofd en kaken: De mist in je hoofd, migraine en dissociatie trekken je soms mijlenver weg, alsof je brein een beschermende muur optrekt tegen de wereld. Het zit in je kaken die op slot zitten, het tandenknarsen, de beklemming in je keel en de moeite om je emoties te uiten, de plekken waar alles wat je moest inslikken is blijven steken.
In je borst en ademhaling: Onze schouders en nek zijn versteend door jaren van waakzaamheid. Onze longen lijken vergeten hoe het voelt om echt diep door te ademen; de ademhaling blijft hoog, kort en angstig. De constante stroom van stresshormonen, zoals adrenaline en cortisol, ontregelt vitale processen in ons hele systeem, van onze spijsvertering en hartslag tot onze weerstand.
In je rug, heupen en ledematen: De spanning in je rug, heupen en bekken zijn duidelijke voorbeelden van een lichaam dat nergens meer rust durft te vinden. Van de tintelingen en rusteloosheid in onze handen tot de loodzware zwaarte en stijfheid in onze benen en voeten: het is ons hele systeem dat getuigt van een geschiedenis die diepe sporen heeft nagelaten.
Regelmatig overvalt je de rauwe wanhoop: ‘Waarom kan ik niet gewoon rustig zijn?’
Het is zo belangrijk om te weten dat dit een biologisch proces is. Diep in onze hersenen bevindt zich de amygdala, ons interne alarmsysteem, dat gevaar blijft uitroepen. Tegelijkertijd raakt de nervus vagus, de grote zenuw die ons juist rust moet brengen, verstrikt in een ‘bevriesstand’. Je lichaam blokkeert dan simpelweg om de pijn buiten te sluiten. Dit is de reactie van een systeem dat overbelast is geraakt en nu een nieuwe, vaak loodzware balans probeert te vinden in een wereld die onveilig voelde.
Aan iedereen die dit herkent: de wanhoop is echtheid en de fysieke pijn is de getuige van jouw verhaal. Je hoeft niet te streven naar een beeld van ‘normaal’ dat niet voor jou gemaakt is.
Jouw lichaam spreekt een taal die vaak alleen lotgenoten echt begrijpen. We mogen erkennen dat onze weg anders loopt en dat elke dag die we doorkomen, in een lichaam dat zo hard moet werken om alleen maar te bestaan, een daad van enorme moed is.
